Thursday, November 20, 2025

NHỚ ĐÔNG HÀ- THƯƠNG VÙNG HỎA TUYẾN

 

 

 

NHỚ ĐÔNG HÀ, THƯƠNG VÙNG  HỎA  TUYẾN

.

 Đông Hà những ngày khói lửa 

Có một thời người lính Vùng II Chiến Thuật thường nghe bài hát nói về người con gái Pleiku khi sương mờ mãi vương vấn  trên thành phố co' "em ...má đỏ môi hồng". Đó là chút gì gọi là an ủi cho anh lính về thăm. Thị trấn đó xa rồi, nay là 'ảo huyền nhân ảnh' cho những người lính xưa nay nếu còn sống thì đã da nhăn, tóc bạc.

 


Lính vùng I khó quên một "phố núi Pleiku" của tỉnh "địa đầu giới tuyến" từng được lính đặt cho cái tên là "Thị Trấn Kaki". Phố đó là Đông Hà, một thị trấn nhỏ bé, ít ai biết hay quan tâm ngoại trừ người lính. Đông Hà, nói khác đi là một thị trấn của "vùng Hỏa Tuyến" hàng ngày như 'giấu mình'  lắng nghe tiếng giày "botte de sault" nện đều trên vài con đường, chưa đi đã hết. 





Cái lô cốt từ thời Pháp ngay khúc quẹo hình chữ L từ chợ Đông Hà lên Cam Lộ. Nay (2024) đã bị phá sập (đúng ra nên để lại làm di tích lịch sử)


Đông Hà, một thị trấn ngoại biên nhỏ bé của "VÙNG HỎA TUYẾN" điêu tàn ngập chìm trong lửa đạn. Tuy thế nó cũng an ủi cho nhiều người lính từng đảm nhiệm nhiều mặt trận rất gần.  Lính vùng hỏa tuyến, có vài giờ phép hay tiện dịp công tác ghé qua, anh vẫn ghé Đông Hà, dù trong chốc lát, rồi vội ra ngay đơn vị.

 

Một thời chiến tranh, hình ảnh khó quên từ một  thị trấn nhấp nhô màu áo ô- liu của lính. Chiến tranh khốc liệt, khói lửa ngập tràn. Căn cứ C1, C2, Cồn Thiên, Mã Đỏ. Tuyến McNamara, Căn cứ A1, A2.
Dù, TQLC, BĐQ, Sư Đoàn 3...


  
Gio Linh "bạch hoá"hoàn toàn, rồi khu Định Cư Cam Lộ được xây dựng. Cường độ chiến tranh càng lúc càng làm cho Đông Hà trở thành "nút" tiếp chuyển cho các tuyến lửa dài tận Khe Sanh hay vươn ra Gio Linh, Charlie 1, Charlie 2. Tất cả đã "quân sự hoá" Đông Hà. Tiếng gầm rú của những chiếc C130, C119, trực thăng lên xuống bận rộn đêm ngày. Đông Hà nghiễm nhiên là  một thành phố lính.

Khói súng, máu, bao chiếc GMC chở đầy xác người qua Đông Hà. Những chiếc trực thăng cũng câu xác máy bay cũng bay qua Đông Hà. Anh lính về phép đi ngang...Tất cả đã nhấn chìm Đông Hà trong vùng "tử ảnh" không hơn không kém. Không ai dám ra cái thị trấn đầy hiểm nguy này ngoại trừ người lính. Không ai còn nghĩ đến nó ngoại trừ người lính. Chết chóc và đe dọa đã làm người ta lần hồi quên mất hai chữ Đông Hà.

Thế mà người lính vẫn lưu luyến hay thương nhớ Đông Hà dù đó chỉ là một thị trấn đìu hiu, xơ xác cửa nhà. Từ rừng xa, người lính có dịp ghé qua Đông Hà, anh vẫn mang một cảm giác "người xa về thành phố... cho bỏ gian lao ngần này phép rong chơi ..." (Người Xa về Thành Phố). 

Vẫn còn may khi Đông Hà còn bóng dân. Đó là khi anh lính VNCH còn nhận ra  dáng vẻ e thẹn của những người con gái, em cho người lính trận hiểu rằng anh đang về đến hậu phương. 

 

Ôi! tô bún xáo Đông Hà vẫn đưa hương vị thơm ngon chẳng thua gì Huế. Sợi bún Đông hà sáng sớm từ Ngã tư Sòng đem qua vẫn dẻo mềm, dai dai, vị chua chua của mùi bột ủ. Thị trấn của lính chỉ thế thôi, đơn sơ rách rưới trong màn sương mờ vương vương mùi thuốc súng. Vài cái quán lèo tèo, ngó ra cái bến xe trống hóc, buồn thiu.  Những mái nhà, ngói tôn lộn xộn, lổ đổ ánh nắng xuyên qua do mảnh đạn làm lủng nhiều nơi. Vài ba quán cà phê, lại cộng thêm hàng ăn, thức nhậu. Bàn ghế đóng vội từ thùng đạn pháo binh.  Lính ăn xong vội về đơn vị. Những khuôn mặt mất ngủ, qua từng đêm ngồi hố cá nhân. Lính giã từ Đông Hà. 

 

Người  lính "Địa Đầu Giới Tuyến" mãi nhớ Đông Hà. Anh nhớ những mối tình chớm nở thật mau. Gái Đ. Hà chọn màu áo lính khi trai thời loạn nối nhau, theo bước quân hành. Đông Hà và những người vợ lính và lính thuơng nhớ Đông Hà. Những "cánh dù" hay những chiếc áo "rằn ri', quê tận trong nam lại lấy vợ Đông hà.  Dù cái giọng trung nghe sao là "nặng". Lính lại đưa tay làm dấu điếu cẩm lệ của vợ mình- ôi "to thật là to". Thế mà thật lạ, anh lính người nam vẫn hãnh diện khi lấy được vợ trung.

 

 Mùa đông Đông Hà, màn mưa lướt thướt, ngày qua ngày dài như bất tận. Những chiếc GMC chạy vụt qua con đường phố chính , theo Đường số 9 lên hướng Cam Lộ. Những chiếc máy bay phành phạch bay trong  trong màn mây đen nghịt. 

 

Quán xá trong chợ Đông Hà, hàng hóa bày biện sơ sài. Mấy cánh cửa khép hờ bên một hai con phố gạch đá rơi vãi đó đây. Buổi chợ mùa đông thưa thớt; họ qua cầu Mới về lại bên kia, phía Thôn An Lạc. Dưới cầu, mấy chiếc giang thuyền nằm bất động 'lười biếng'. Hướng Gio Linh và Cam lộ tiếng pháo vẫn dội về trong mưa.

 

Chiến tranh càng lúc càng tăng cường độ. Một ngày từng đoàn dân hốt hoảng rời xa Đông Hà. Toán chiến xa chạy về án ngữ bên này cầu. Hướng Ái Tử nơi Sư Đoàn 3 trú đóng, những cột khói pháo bốc cao. Người dân giới tuyến phải vượt qua lằn pháo chạy vào hướng nam, để lại phía sau. Khi cầu Đông Hà đổ sụp dòng Hiếu Giang chứng kiến những chiếc chiến xa tử thủ chính thức bỏ vào nam. Người lính VNCH cố ngoái lại Đông Hà lần cuối:


       - Đông Hà ơi, xin vĩnh biệt!


đại uý John Ripley (trái) cố vấn cho thiếu tá Lê bá Bình tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 3 (TQLC)(phải) tại mặt trận Đông Hà 4/1972 sau khi cầu Đông Hà bị giật sập để ngăn bước tiến của chiến xa miền Bắc 


Thị Trấn hình như "đang khóc" khi phải chia ly với từng đoàn dân nghèo gồng gánh, bao đứa trẻ thơ ngơ ngác chạy theo mẹ cha. Có những người lính đi theo đơn vị lại tiếc nuối, quay quắt cho những mối tình lính mới chớm nhưng lại vội chia ly xa rời vùng Hỏa Tuyến./.






Đinh trọng Phúc 
tái đăng 20/11/2025

No comments:

Post a Comment