Bài này tôi viết ra để nhớ về một lớp tuổi nhỏ, nghèo khó ngày xưa của thành phố Quảng Trị - nhưng thật lạ, hình ảnh những tiếng rao của mấy em khó nhạt phai trong trí nhớ. Khi cát bụi thời gian từng lấp che bao hình ảnh cũ. Dù giàu sang phú quý hay lận đận gian nan thì nay bao lớp người xưa đã cùng "nắm lấy tay nhau" đi về quá khứ. Tất cả hình ảnh phai nhạt theo lịch sử một thành phố năm xưa, nhỏ bé êm đềm bên dòng Sông Thạch
Phố Khuya và Những Đêm Đông Quảng
Trị
Mùa đông lại về
trên xứ lạ quê người. Có cái thú nào hơn nằm trùm mền thật kín để lắng tai nghe
tiếng mưa rơi sau vườn. Nhà ở đây thật kín, nhờ đêm khuya yên tĩnh và lắng tâm
thật kỹ mới nghe được tiếng mưa rơi sau lớp kính cửa sổ, phòng ngủ. Tiếng
tí tách của những giọt mưa đưa tôi về laị quá khứ ngày xưa. Có nhiều lớp người
ra đi nhưng vẫn nhớ hoài thành phố năm xưa đó. Trong nhiều cái nhớ miên man đó,
sẽ có người như tôi hôm nay lại hình dung ra hình ảnh những em bé bán mỳ ban
đêm…
Đó là những mùa đông Quảng Trị,
những ngày mưa gió lạnh lẽo nhưng kỷ niệm thì thật êm đềm- một thời bé bỏng,
trẻ con.
Đã nhớ thì tôi phải nhớ những
đêm đông như thế. Làm sao tôi quên được cái mền dạ
lính dày, nặng chịch. Thu mình trong cái mền ấm áp đó, tôi từng nằm
yên lắng nghe tiếng mưa rào rạt lên khóm chuối vườn sau.
Có tiếng rao bánh mì trong đêm,
tiếng nghe thoang thoảng trong gió hú …
-Mì ồ..mỳ nóng ồ…
Cứ thế tiếng rao của em bé bán mỳ rõ
dần. Trời lạnh ban đêm ai mà chẳng thích hương vị một ổ bánh mì nóng vào
lúc đó. Vội tung mền bật dâỵ, tôi chạy ra đường đón mua.
Ánh đèn đường vàng vọt chiếu xuống phản chiếu màn mưa dai dẳng đang rơi nghiêng nghiêng theo chiều gió. Em bán mì đi chân đất, đầu đội chiếc nón lá cũ. Mùa đông em chỉ một cái quần đùi, tấm nilon "ưu tiên" che chở cho bao bánh mì khỏi ướt!
Tôi đoán em này chắc hẳn lấy mối bánh mỳ tại Lò Vạn Hoa hay tận Lò Đắc Lâp. Em lầm lũi vừa đi vừa rao
trong làn mưa đêm từ chạng vạng tối cho tận bấy giờ. Thế nên bao mỳ còn lại chẳng bao nhiêu; nhưng lạ thay! hàng của em vẫn còn hâm hẩm nóng?!
Mưa vẫn rơi lộp độp trên chiếc nón
rách. Không lo cho thân mình ướt và lạnh em để phần lớn miếng nilon choàng
quanh bao mì thật kỷ như muốn chuyển hết hơi ấm của thân em cho nó. Em
mong những ổ mì còn lại mãi nóng - giòn cho vừa lòng khách. Tôi biết những ổ mì
còn lại này chưa hẳn là phần lời của em đêm nay. Và ngày mai là gạo cơm, biết
bao hy vọng của mẹ em đang ngóng đợi ở nhà?
Miền trung nghèo, một Quảng
Trị"đất cày lên sỏi đá", mưa nắng dãi dầu. Những em bé đêm đêm đi
bán bánh mỳ lấy đồng lời về phụ mạ nuôi em. Đó là một thuở chiến tranh, có lớp
tuổi nhỏ không may mắn như tôi- ngày hai buổi, cắp sách đến trường. Đêm đêm trời lạnh lại được ấm áp trong cái mền dạ cùng lò than hồng.
Một bầu trời mùa đông với cơn mưa sao dài lê thê, tưởng
chừng bất tận!? Thế mà em bán mỳ vẫn lầm lũi bước cùng tiếng rao lan trải trong qua bao con phố cửa đóng then gài hay mấy xóm vắng quanh Thành Cổ...
-Mì ồ...mì nóng ồ...
Tiếng rao đó nghe sao buồn da
diết! đó là mảnh đời cô đơn, chịu đựng hàng đêm. Một mình em bé bán mì, thống
khổ, tiếng rao đều đặn vang lên. Màn đêm mênh mang. Tiếng rao trầm buồn len lỏi
qua bao con đường vắng khách.
Trời đêm mùa đông không như mùa hạ. Mùa hạ có tiếng con nít chơi đùa, reo vui trong mấy con hẻm phố; mùa có nhiều tiếng rao của mấy o bán chè, hay trứng lộn, hoặc tiếng rao của mấy xe phở về khuya.
Lại một mùa Giáng Sinh sắp
đến. Người ta, những gia đình có cuộc sống đầy đủ tươm tất hơn , sẽ đoàn
tụ dưới mái nhà ấm cúng, sẽ có những buổi tối mừng lễ, thịnh soạn và vui vẻ bên
nhau. Riêng phận các em bán mì vẫn mãi bước chân cô đơn. Những lúc trời mưa dai dẳng mùa đông, em hay cảm nhận nỗi buồn lòng cùng thất vọng. Em không còn gặp mấy anh học trò, những chú
những cậu sinh viên từng chăm chỉ ôn bài dưới ánh điện đường. Họ từng là
khách hàng mua nhiều cho em.
Dưới ánh đèn đường hắt hiu, vàng vọt, ôi sao mãi một màn mưa nghiêng nghiêng theo gió thấm ướt cả đôi vai em bé bán mỳ. Tội nghiệp cho em, bao bánh bên vai vẫn còn đầy…làm sao đây?
-Mì ồ..mì nóng ồ...
Một sự kiên trì trong buồn rầu pha lẫn tuyệt vọng cùng đợi mong cầu khẩn.
Mùa Đông lạnh lẽo qua đi
thì nắng lửa Nam Lào từ Lao Bảo thổi về. Lớp nhựa đường mềm nhũn ra trước sức nóng hầm hập như
thiêu như đốt, thấy rõ cả những dấu dép, dấu giày hằn trên đó. Giờ đây lại là
mùa để chiếc thùng 'cà-rem' màu xanh có ghi số quằn nặng lên đôi vai gầy
guộc của em bé bán mì. Đời em là thế, không bao giờ ngơi nghỉ, vẫn một nhịp điệu
trầm luân!
-Cà-rem nề..cà-rem mới ra
lò nề!
Em vừa rao vừa lê qua các góc phố. Cơn 'gió lửa làm lớp nhựa đường như muốn bốc hơi, không khí như sôi lên. Cảnh vật trước mắt em cơ hồ mông lung, huyền ảo.
Ngày xưa quê mình có những lớp tuổi thơ cơ cực như thế!
Thế nhưng ngày đó cũng có nhiều lời nói hay thành kiến lạnh lùng, thậm chí sai lầm khi người ta liên tưởng hay
dùng hình ảnh và thân phận mấy em nhỏ bán bánh mì, bán cà rem đến từ 'quán
tính' phân biệt đẳng cấp xã hội giữa giàu - nghèo, sang -hèn. Trớ trêu thay,
thành kiến lạnh lùng này lại gieo lên những tấm thân bé bỏng gầy guộc của một
lớp trẻ kém may mắn trong đời như những em bé bán mỳ hay cà rem đó. Có một lớp
tuổi thơ, ngày đêm bươn chải trên các góc phố miền trung- Quảng trị - Huế, Đà
Nẵng kiếm sống cho gia đình:
-Coi chừng mai mốt đi bán cà rem, bánh mì đó nghe...
- Trời hại thằng bán mì?!
Còn nhiều hơn lời trên, nhưng nói chung lời đay nghiến kia nghe sao cay nghiệt, phũ phàng khi người ta lấy hoàn cảnh của
các em bán mì để so sánh một cách bất công cho những em bé hiếu thảo với cha
mẹ, thương yêu đùm bọc cho gia đình. Đó là những phận đời tuy còn nhỏ bé
nhưng các em chỉ biết làm lụng vất vả, chịu đựng cùng lòng nhẫn nại vô song.
Lòng tôi dâng trào nỗi thương cảm cho thân phận một lớp trẻ phải gánh chịu oan
khiên từ thành kiến lạnh lùng, khắt khe xã hội.
Mấy hẻm phố lạnh lẽo mùa đông, những
ngày hè nắng "cháy da" thường chen lẫn tiếng rao quen thuộc từ bao
thân phận trẻ thơ phải hứng chịu gian nan quá sớm. Thế mà từ bao gian khổ đó,
nhiều em bé bán cà-rem hay bánh mì năm xưa, đã trưởng thành sớm hơn trong
hai tiếng hi sinh. Các em ngày xưa đó, thực sự là những người con chí
hiếu, những tâm hồn cao đẹp làm người viết thật lòng thương xót
cùng khâm phục./.
-0-0-0-
No comments:
Post a Comment