CỤ NGUYỄN HỮU HIỆT KHÓC ƯNG BÌNH KHÚC DẠ THỊ

PHÚ VĂN LÂU VÀ BÀI THƠ CỦA CỤ ƯNG BÌNH KHÚC DẠ THỊ

Chiều chiều, trước bến Văn Lâu

Ai ngồi, ai câu, ai sầu, ai thảm,

Ai thương, ai cảm, ai nhớ, ai trông.

Thuyền ai thấp thoáng bên sông,

Đưa câu mái đẩy, chạnh lòng nước non.

Bài này ngày xưa trong giới Kinh Thành CỐ Đô vẫn cho đây là bài cảm thán của cụ Ưng BÌnh Khúc Dạ Thị.

Đây là một bài hò mái nhì. Tương truyền vào khoảng đầu năm 1916, Trần Cao Vân thường đến ngồi câu cá ở Phu Văn lâu để chờ gặp vua Duy Tân. Bên kia sông, con thuyền thấp thoáng để chờ đón vua rời khỏi kinh thành, ra đi khởi nghĩa. Không ngờ, âm mưu bại lộ, vua Duy Tân bị bắt và bị lưu đày. Ngày nay, lời ru cảm thán về vận nước vẫn còn in đậm trong lòng người dân Huế.

Chú thích:

Phu Văn lâu ( 16.466,107.581): Phu Văn lâu 敷文樓 (lầu trưng bày văn thư) là một toà lầu nằm trên trục chính của hoàng thành Huế. Từ Kỳ đài nhìn ra sông Hương có hai công trình kiến trúc tô điểm cho bộ mặt của kinh thành Huế. Một trong hai công trình ấy là Phu Văn lâu, được xây dựng vào năm thi 1819 dưới thời vua Gia Long, dùng làm nơi niêm yết những chỉ dụ quan trọng của nhà vua và triều đình, hoặc kết quả các kỳ thi do triều đình tổ chức. (trích)

Bài thơ: Chiều chiều, trước bến Văn Lâu (Khuyết danh Việt Nam)

Nhưng người ta cho rằng đây là bài khóc người yêu nước của cụ Ưng Bình khúc Dạ Thị 

Cụ Ưng Bình sinh ngày 9 tháng 3 năm 1877 tại Vĩ Dạ, Huế; là con quan Hiệp tá Tiểu Thảo Nguyễn Phúc Hường Thiết và bà Nguyễn Thị Huệ, và là cháu nội nhà thơ Tuy Lý Vương Miên Trinh.

Thuở nhỏ, Ưng Bình học ở Huế. Sau khi tốt nghiệp trường Quốc Học Huế và đỗ đầu kỳ thi Ký lục năm 1904, ông được bổ làm Ký lục ở Huế.

Năm 1909, lúc 32 tuổi, ông đỗ Cử nhân Hán học; được bổ làm Tri huyện, sau lần lượt thăng Tri phủ, Viên ngoại, Thị lang.

Năm 1922, ông làm Bố chính Hà Tĩnh, Tuần vũ, Phủ doãn Thừa Thiên.

Năm 1933, khi 57 tuổi, ông về hưu và được thăng Thượng thư trí sự.

Năm 1939 - 1940, ông làm Hội trưởng Hội Truyền bá Quốc ngữ Trung Kỳ.

Năm 1940 - 1945, ông được bầu làm Viện trưởng Viện dân biểu Trung kỳ.

Năm 1943, khi 67 tuổi, ông được thăng Hiệp tá Đại học sĩ.

Ưng Bình Thúc Giạ Thị mất ngày 4 tháng 4 năm 1961 tại nhà vườn Chu Hương, nằm bên bờ sông Hương, thuộc thôn Vỹ Dạ (Huế), thọ 84 tuổi. Con gái của ông là nhà thơ Công Tằng Tôn Nữ Hỷ Khương (wikipedia)

CỤ ƯNG BÌNH KHÚC DẠ THỊ

1877-1961

 

Trong Thạch Lữ Thi Tập Cụ Nguyễn Hữu Hiệt đã dành 2 trang khóc cụ Ưng Bình

CỤ THẠCH LỮ NGUYỄN HỮU HIỆT

1891-1991

Khóc Thúc Dạ Thị (Ưng Bình) Bộ vận Tây Hồ Bùi Tấn Viên, Bài 276: Bộ vận Thương huyền Nguyễn Văn Thư

Bài 275: Khóc Thúc Dạ Thị (Ưng Bình) Bộ vận Tây Hồ Bùi Tấn Viên

Non bồng xe hạc bóng mây qua,

Dang díu tình thơ vướng bạn ta.

Nhớ tưởng tăm hồng nhìn dấu tuyết,

Mịt mù cánh bướm khuất ngàn hoa.

Lệ rơi vườn cũ đôi hàng cúc,

Mày ủ rèm khuya nửa mảnh nga.

Châu ngọc nở đâu vùi cát bụi,

Ba sinh lỡ hẹn rứa rồi a.

                     

                      II

Bài 276: Bộ vận Thương huyền Nguyễn Văn Thư

Trăm năm nhìn lại cảnh trong mơ,

Tỉnh giấc hoàng lương một tiếng ờ.

Hạc đón mây đưa lầu đã vắng,

Xuân tàn hoa rụng khách chưa ngờ.

Hương Bình bạn tục buồn xa cách,

Lý Đỗ làng tiên thỏa đợi chờ.

Nước mắt bể dâu đành chẳng dại,

Mấy hàng châu lệ nặng vì thơ.